Obecna medycyna weterynaryjna znajduje się w miejscu, w którym coraz wyraźniej zauważamy, że walka z chorobami u psów nie może stanowić jedynie leczenia objawowego poszczególnych jednostek chorobowych. Niestety, od lat obserwowany jest trend wzrostowy w zakresie występowania schorzeń przewlekłych, których podłoże wydaje się wspólne. Tym wspólnym mianownikiem jest chroniczny ogólnoustrojowy stan zapalny o niskim nasileniu. Zjawisko to, nazywane w literaturze fachowej low-grade systemic inflammation, funkcjonuje w cieniu codziennej praktyki, będąc ukrytą przyczyną przedwczesnego starzenia się, zaburzeń metabolicznych oraz osłabienia zdolności regeneracyjnych psów żyjących we współczesnym środowisku.
Autor: Natalia Młodnicka
Współczesna medycyna weterynaryjna osiągnęła niezwykle wysoki poziom, który pozwala na skuteczne ratowanie życia zwierząt w stanach, które jeszcze niedawno były uważane za bezwzględnie śmiertelne. Jednym z najbardziej rewolucyjnych narzędzi w rękach lekarzy weterynarii są antybiotyki. To substancje o zdolności do selektywnego niszczenia komórek bakteryjnych lub – w przypadku preparatów szerokospektralnych – hamowania namnażania wielu gatunków bakterii. Trudno dziś wyobrazić sobie terapie głębokich infekcji, zakażeń czy skomplikowanych stanów dermatologicznych bez wsparcia tej grupy farmaceutyków.
Stres nie pojawia się i nie znika nagle. Wbrew temu, co myślą opiekunowie psów, takie zachowania, jak agresja, zastygnięcie, ucieczka czy nagły wybuch emocji, nigdy nie są pierwszym sygnałem świadczącym o problemie. Są to ostatnie ogniwa długiego łańcucha mikrosygnałów, napięć i prób poradzenia sobie z sytuacją, które przez długi czas pozostają niezauważone, zignorowane albo błędnie zinterpretowane. Zwierzęta sygnalizują stres od początku, lecz robią to subtelnie, w sposób często zupełnie niepasujący do ludzkiego wyobrażenia o „sygnale stresu”.
Kwestia prawidłowego doboru suplementacji dla psów i kotów to obecnie jeden z najbardziej dyskusyjnych, a także najbardziej problematycznych obszarów dietetyki zwierzęcej. Opiekunowie, działając w dobrej wierze, coraz częściej sięgają po suplementy dla swoich podopiecznych, licząc na zachwalany w reklamach efekt i poprawę stanu zdrowia swoich pupili. Tymczasem rzeczywistość weryfikuje hasła reklamowe.
Znaczenie u psów, wywodzące się z mechanizmów ewolucyjnych, stanowi nieodłączny aspekt ich zachowań społecznych. Znakowanie jest niezwykle złożonym procesem komunikacyjnym, który odgrywa kluczową rolę w nawiązywaniu kontaktów społecznych, ustalaniu hierarchii oraz oznaczaniu terytorium. Przez wielu właścicieli psów znakowanie uznawane jest jednak za niechciany nawyk.
Reaktywność to jedno z najczęściej błędnie rozumianych pojęć w psychologii psów. Dla wielu osób jest to po prostu pies, który zbyt intensywnie reaguje – szczeka, ciągnie, rzuca się na inne psy, na ludzi, rowery, samochody – albo źle odbiera bodźce dźwiękowe. W praktyce jednak reaktywność nie jest problemem samym w sobie, lecz objawem przeciążenia układu nerwowego zwierzęcia, a także braku zasobów do tego, aby wyregulować emocje. Jest to również konsekwencja długotrwałego stresu, w którym dany osobnik jest zmuszony z jakiegoś powodu przebywać. Dlatego pierwszym krokiem w pracy z psem reaktywnym powinno być zrozumienie złożonych mechanizmów, z którymi mamy tak naprawdę do czynienia.
Stres nie pojawia się i nie znika nagle. Wbrew temu, co myślą opiekunowie psów, takie zachowania, jak agresja, zastygnięcie, ucieczka czy nagły wybuch emocji, nigdy nie są pierwszym sygnałem świadczącym o problemie. Są to ostatnie ogniwa długiego łańcucha mikrosygnałów, napięć i prób poradzenia sobie z sytuacją, które przez długi czas pozostają niezauważone, zignorowane albo błędnie zinterpretowane. Zwierzęta sygnalizują stres od początku, lecz robią to subtelnie, w sposób często zupełnie niepasujący do ludzkiego wyobrażenia o „sygnale stresu”.
Dźwięki odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu się zachowań zwierząt domowych.
Dzieje się tak dlatego, że szczególnie psy mają znacznie czulszy zmysł słuchu niż człowiek. Współczesne miejskie środowisko charakteryzuje się niezwykle wysokim natężeniem dźwięków o różnym pochodzeniu. To z kolei dla wielu osobników stanowi źródło nieprzerwanego stresu, co w konsekwencji prowadzi do poważnych zaburzeń zachowania, problemów somatycznych oraz pogorszenia relacji z opiekunem.
Współczesny styl opieki nad zwierzętami wszedł w zupełnie nową erę, w której coraz więcej opiekunów dąży do spójności swoich wartości etycznych z codziennymi wyborami, w tym z żywieniem swoich pupili. W związku z tym coraz głośniejsza jest w środowisku weterynaryjnym i behawioralnym debata na temat diety roślinnej u psów. Chociaż intencje opiekunów są zazwyczaj szlachetne, decyzja o przejściu na dietę wegetariańską lub wegańską wymaga dogłębnego zrozumienia fizjologii psa, jego potrzeb metabolicznych oraz potencjalnych zagrożeń, które mogą wynikać z nieodpowiedniego bilansowania posiłków.
Współczesna dietetyka weterynaryjna przykłada coraz większą wagę do wpływu diety na profilaktykę oraz terapię wielu schorzeń u zwierząt. Jedną z najbardziej popularnych strategii żywieniowych, zarówno u psów, jak i u kotów, jest dieta monobiałkowa (single protein diet). Zyskuje ona na znaczeniu jako narzędzie diagnostyczne i terapeutyczne.
Obecnie opieka nad zwierzętami domowymi przeżywa niesamowitą rewolucję. Przenosi się ona z poziomu zaspokajania tylko podstawowych potrzeb biologicznych na poziom uwzględniający w pełni holistyczne podejście do dobrostanu psychicznego, emocjonalnego oraz fizycznego. Wzrasta również świadomość opiekunów na temat złożonych aspektów psychiki zwierząt. Problemy behawioralne stają się częściej zauważalne, a co za tym idzie – o wiele częściej podejmowane są kroki w kierunku leczenia wszelkiego rodzaju dysfunkcji zachowania.
Pies jest gatunkiem, który jako pierwszy został udomowiony przez człowieka. Główny wpływ na to miały jego wysokie zdolności komunikacyjne, dzięki którym współpraca z człowiekiem była możliwa w tak dużym stopniu.
Ze względu na rozwiniętą komunikację, a także duże potrzeby emocjonalne psów do prawidłowego funkcjonowania gatunek ten potrzebuje o wiele więcej niż zaspokojenie potrzeb podstawowych, takich jak pożywienie czy sen. Negatywne doświadczenia i niezaspokojone potrzeby mogą wyzwolić u psa zaburzenia zachowania oraz wpłynąć na jego osobowość. Szczególnie widoczne jest to wśród psów schroniskowych, których warunki życia dalekie są od ideału.