Co pies to charakter. Jaką osobowość mają nasze psy?

Na temat

Każdy pies jest niepowtarzalną mieszanką cech osobowości i charakteru. Wpływają na to m.in. geny, środowisko czy przeżycia. Zatem jaki charakter ma Twój pies? Które elementy ludzkiej osobowości można u niego znaleźć? Czy upodabnia się do Ciebie?

Zacznijmy od najważniejszego pytania – czym jest osobowość? U psów można ją śmiało zdefiniować w tych samych kategoriach co u człowieka, czyli jako zbiór cech psychicznych, zazwyczaj stałych i przede wszystkim indywidualnych. Wpływają one na zachowanie oraz relacje z otoczeniem. 
W przypadku ludzi możemy wyróżnić różne typy osobowości, takie np. jak introwertyk czy flegmatyk. U psów sprawa ma się nieco inaczej. Choć nie jesteśmy w stanie tak jednoznacznie podzielić osobowości psów, to naukowcy opisali kilka jej typów. Dzięki temu łatwiej możemy dobrać szczeniaka czy psa odpowiedniego dla nas. 
Spotykamy się ze stosowaniem na przemian pojęć „charakter” i „temperament”. Właściwie obie te sfery składają się na osobowość, jednak istnieją między nimi różnice. Charakter oznacza bowiem cechy, takie jak otwartość, inteligencja czy zamiłowanie do aktywności. Temperament natomiast dotyczy instynktu i sposobu reagowania na konkretne sytuacje.

Jaką osobowość ma nasz pies?

Stosując pewne wyznaczniki, jesteśmy w stanie ocenić typ psiej osobowości. Najczęściej analizuje się takie cechy, jak reaktywność, lękliwość, socjalność, podatność na szkolenie i agresywność. Przyjrzyjmy się im nieco bliżej.

  1. Reaktywność
    Nasz pies bywa pobudzony, kiedy przychodzą goście, spotyka na drodze innego czworonoga czy gdy coś go wystraszy. Wtedy zaczyna warczeć, szczekać, ciągnąć, a nawet dyszeć. To typowe reakcje na emocjonalne bodźce. Mogą one osiągać różny poziom, w zależności od siły reaktywności.
    Jak sobie z tym radzić? Jeśli mamy jakiekolwiek problemy z psem, to najlepiej udać się do specjalisty (behawiorysty, trenera) i poprosić o pomoc. Dzięki terapii pies powinien zrozumieć, że otoczenie wcale nie jest takie straszne, a spokój to stan dużo przyjemniejszy niż stres czy agresja. Praca polega na wywoływaniu pozytywnych skojarzeń i szukaniu sposobu na rozładowanie emocji, np. poprzez zabawę szarpakiem czy zabawy węchowe. Dzięki temu pies będzie lepiej radzić sobie ze stresem i nadmiarem bodźców.
    Psy reaktywne zazwyczaj mają problemy z odnajdywaniem się w miejskim zgiełku, ruchomymi obiektami i kontaktami. Niestety, wielu naszych pupili żyje w nieustannym stresie. Pamiętajmy, aby przede wszystkim zadbać o spokój takich psów. Spróbujmy zmienić środowisko, w którym zwierzak czuje się niepewnie, włączmy do codzienności zabawy węchowe i umysłowe oraz zadbajmy o zdrowy sen psów.
     
  2. Lękliwość
    W tym przypadku kluczowe są zaufanie oraz dobra relacja. Pies musi ufać swoim opiekunom, czuć ich wsparcie i bezpieczeństwo. Niestety, praca z lękliwym psem może być długa i wymagać ogromu cierpliwości. Takie zwierzę podkula ogon, kładzie uszy, zastyga, popuszcza mocz, szuka schronienia w kątach, trzęsie się, ucieka. Celem terapii jest zbudowanie dla niego bezpiecznego azylu. Dzięki temu będzie chciał się uczyć i przełamywać swoje słabości. Świetnie sprawdzi się metoda małych kroczków. Wszelkie zabawy czy komendy powinny rozpoczynać się od poziomu 0 i stopniowo, pomału przechodzić wyżej. Jeżeli zaczniemy od zbyt wysoko umieszczonej poprzeczki, to lękliwy pies może szybko się wycofać, zrazić i utracić zdobyte już umiejętności. 
    Bardzo często pies, który boi się nawet własnego cienia, ma problemy z jedzeniem. Pokażmy mu wtedy, że bodziec, który go niepokoi (nasza obecność, inny pies, obcy człowiek czy przedmiot), zostanie wycofany, gdy on sam zacznie się spokojnie zachowywać. Zrozumie wtedy, że szanujemy wysyłane przez niego sygnały. Stopniowo, powoli i nic na siłę – to klucze do sukcesu.
    Warto również przygotować stały plan dnia, który da psu poczucie stabilności. Dzięki niemu będzie on w stanie przewidzieć, co za chwilę się wydarzy. Zyska poczucie kontroli nad swoim małym światem i wewnętrzny spokój. Natomiast w przypadku niezaplanowanych wydarzeń powinniśmy kontrolować nasze emocje i, jeżeli to możliwe, przekształcać takie sytuacje w zabawę. Gdy pies przestraszy się np. śmietnika lub worka – pozwólmy mu na obwąchanie „wroga” i zapoznanie się z nim, postukajmy w przedmiot, połóżmy obok smaczki, pogodnie zapytajmy „A co to?”.
     
  3. Socjalność
    Inaczej to skłonność psa do kontaktu z człowiekiem. Nie każdy pies od razu wskoczy na kolana, będzie domagał się pieszczot czy kontaktu. Socjalność to cecha, która pokazuje, w jakim stopniu pies potrzebuje uwagi człowieka. Czy można to sprawdzić? Najpierw zastanówmy się, ile razy w ciągu doby pies kładzie nam pysk na kolanach, szturcha nosem, zaczepia łapką, przynosi zabawki. Może jednak ma niski poziom tej cechy osobowości i woli spędzać czas na kanapie lub swoim posłaniu? Oczywiście, nie ma w tym nic złego. Zaniepokoić powinny jedynie oznaki agresji czy lęku, np. przed dotykaniem albo obcymi. Pamiętajmy, że po prostu jedne psy potrzebują do szczęścia więcej interakcji, a inne mniej.
     
  4. Podatność na szkolenie
    Oznacza ona łatwość uczenia się, chęć współpracy i poziom skupienia w nowych sytuacjach. Oczywiście, każdy pies wymaga odpowiedniego szkolenia, jednak istnieją rasy, które wręcz kochają pracę z człowiekiem. Należą do nich m.in. border collie, labrador czy owczarek niemiecki. Nazywa się je liniami pracującymi. Od wieków stanowią wzór psa zadaniowego, co sprawiło, że świetnie sprawdzają się np. jako psy asystujące osobom niepełnosprawnym, psy policyjne czy ratownicze. Cechuje je duża potrzeba kontaktu z człowiekiem, a także krótki czas nauki oraz zdobywania nowych doświadczeń. Można powiedzieć, że psy wyróżniające się dużą podatnością na szkolenia są odpowiednikami ludzkich entuzjastów każdej aktywności. 
    Bardzo ważne jest odpowiednie wykorzystanie tych cech. Z takimi psami możemy brać udział w przeróżnych zawodach sprawnościowych, uczestniczyć w kursach w psiej szkole czy codziennie ćwiczyć nowe sztuczki.
     
  5. Agresja
    Wiele psów niesłusznie otrzymuje etykietę agresorów. Wynika to z małej wiedzy, mitów powtarzanych w mediach czy niechęci do zrozumienia psa. Pamiętajmy, że pies nigdy nie atakuje bez sensu i celu. Atak jest również ostatecznością, zazwyczaj poprzedzoną ciągiem wysyłanych sygnałów (kłapanie zębam...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Wydania czasopisma "Pies z Charakterem"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy