Strachodźwięki - Trening odporności na hałasy

Trening behawioralny

Wyobraźmy sobie, jak musi się czuć nasz pies, gdy zaprowadzimy go do śródmieścia, centrum handlowego czy na imprezę. Zewsząd atakują go głośne dźwięki o ogromnej skali tonów i natężenia. Skutek może być taki, że pojawią się u niego objawy strachu lub nawet fobii.

Podobno w ciągu doby dociera do nas tyle bodźców, ile pięćdziesiąt, sześćdziesiąt lat temu nasi dziadkowie i rodzice otrzymywali przez pół roku. Postęp technologiczny, szaleńcze tempo życia oraz nieustanna gonitwa za tzw. szczęściem sprawiają, że naszemu wymęczonemu już układowi nerwowemu fundujemy potężną dawkę stymulatorów. A co do powiedzenia na ten temat mają nasze psy?

Zmysły, które ratują życie
Cofnijmy się na chwilę do okresu ewolucji psa, kiedy był on dzikim zwierzęciem. Aby przeżyć, musiał polować, ale także unikać zagrożeń. Zmysły, w które natura wyposażyła psa, były i są swoistym systemem ostrzegania i alarmowania. Aby system ten dobrze spełniał swoje zadania, musiał być bardzo wrażliwy, gdyż przeoczenie najmniejszego nawet zagrożenia lub możliwości zdobycia posiłku mogło skutkować rychłym zakończeniem życia zwierzęcia.
Szczególnie ważnym zmysłem – obok 
węchu – był słuch, ale odpowiednio ukształtowany. W dalszej części artykułu pokażę, o ile wrażliwszy jest psi słuch w porównaniu ze słuchem ludzkim. Teraz przypomnę, czego podręczniki do biologii i fizyki uczyły nas o działaniu psiego słuchu. Każdy bodziec dźwiękowy dociera do ucha pod postacią fali dźwiękowej, czyli drgających cząstek powietrza. Ruchoma małżowina uszna wyłapuje ją i wzmacnia. Następnie bodziec dźwiękowy dociera 
do przewodu słuchowego, a za pośrednictwem rozedrganej błony bębenkowej – do ucha środkowego. Tam kosteczki słuchowe przekazują drgania do błędnika, w którym wypełniający go płyn omywa zakończenia nerwowe, przekształcając drgania w impuls biegnący do mózgu. To bardzo uproszczony opis działania psiego słuchu i dotyczy pojedynczego dźwięku o głośności szeptu lub szumu trawy na wietrze. 
A ile tak naprawdę słyszy pies? Wykonaj małe doświadczenie. Na spacerze z psem zatrzymaj się w spokojniejszym miejscu, np. usiądź na osiedlowej ławce. Zamknij oczy i spróbuj wyłapać dźwięki, które słyszysz. Pies słyszy ich dziesięć razy więcej. Dźwięki o niskich tonach słyszy w podobnym zakresie jak ludzie, jest jednak bardziej wyczulony na wysokie dźwięki, choć nie potrafi 
ich emitować, jak np. nietoperz. Wyczulenie na wysokie dźwięki jest jednym z elementów przystosowania do drapieżniczego trybu życia. 

 

Opisanie dźwięku
Dźwięk opisujemy następującymi wartościami:
  • częstotliwość: mała częstotliwość – niskie dźwięki, duża częstotliwość – wysokie dźwięki (mierzymy ją w hercach – Hz),
  • natężenie – odczuwana jako głośność dźwięku energia niesiona przez falę dźwiękową (mierzymy je w decybelach – dB),
  • barwa – pozwala rozróżniać dźwięki od siebie.

 

Porównanie słuchu człowieka i psa
Cecha Człowiek Pies
Zakres słyszalności od 16 Hz (najniższa wartość) do 20 kHz (najwyższa) najlepsza słyszalność w przedziale od 1 kHz do 3 kHz od 40 Hz do 60 kHz najlepsza słyszalność w przedziale od 3 kHz do 12 kHz
Głośność 0–130 dB (próg bólu) pies słyszy dźwięki już od 5 db–15 db
Czułość słuchu najlepsza przy dźwiękach o częstotliwości 12 kHz najlepsza przy dźwiękach o częstotliwości 8 kHz, ale nieporównywalnie większa niż u człowieka

 

Wrażliwość psa na dźwięki

Wyobraźmy sobie teraz, jak musi się czuć nasz pies, gdy zaprowadzimy go do centrum miasta, centrum handlowego czy na imprezę. Zewsząd atakują go głośne dźwięki o ogromnej skali tonów i natężenia. Skutek może być taki, że pojawią się u niego objawy strachu lub nawet fobii.

Nawet krótkotrwała ekspozycja na pojedynczy dźwięk lub sekwencję określonych tonów, wywołujących u psa silne napięcie emocjonalne, może mieć długotrwałe konsekwencje w postaci niepożądanych zachowań, których występowania opiekunowie często w ogóle nie kojarzą z wcześniejszym narażeniem psa na przebodźcowanie akustyczne. Zachowania te są objawem strachu, może nawet fobii dźwiękowej. Pies w ten sposób usiłuje poradzić sobie z zagrożeniem i silnym stresem.

Ignorowanie psa w sytuacji, ki...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Wydania czasopisma "Pies z Charakterem"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy