Budowanie relacji z psem agresywnym

Relacje i komunikacja

Jak budować relację z „trudnym” psem? Przede wszystkim trzeba poznać potrzeby gatunku, a następnie potrzeby i predyspozycje konkretnej rasy. Później należy zrozumieć tajniki komunikacji psów – one naprawdę próbują „mówić” do swoich opiekunów, ci jednak nie zawsze potrafią właściwie odczytać te przekazy.

Budowanie dobrej relacji to bardzo istotny element wspólnego życia człowieka i psa. Przez wiele lat pokutowało przeświadczenie, że jest ona wzorcowa wtedy, gdy pies posłusznie wykonuje wszystkie polecenia opiekuna. Na szczęście dzisiaj wiemy już znacznie więcej na temat potrzeb psa i tego rodzaju przekonania odchodzą w przeszłość. Proces wychowania psa – uczenie wykonywania podstawowych poleceń, nabywanie umiejętności życia w społeczeństwie – musi być oparty na wzajemnym zaufaniu, konsekwencji, trosce oraz współpracy. 

Zrozumienie to podstawa

Fundamentem dobrej relacji z psem jest zrozumienie potrzeb gatunkowych. To klucz do uformowania idealnego czworonożnego towarzysza na wiele lat. Aby tak się stało, opiekun musi rzetelnie się zaangażować i poświęcić czas na nawiązanie i umacnianie więzi z czworonożnym pupilem. Trzeba jednak pamiętać, że niektóre rasy obdarzone są wrażliwszym temperamentem, przez co wymagają większego wyczucia i zaangażowania ze strony człowieka. Przedstawiciele tych ras często są lękliwi, nazbyt ostrożni i reaktywni, mają problemy z poczuciem pewności siebie. Trzeba zatem traktować je szczególnie, ponieważ zaniedbania w ich rozwoju mogą się przyczynić do poważnych problemów wychowawczych w okresie dojrzewania lub po osiągnięciu pełnej dojrzałości. 
Opiekunowie takich psów nie zawsze są tego świadomi, a w rezultacie nie rozumieją, dlaczego ich wymarzeni kudłaci przyjaciele zachowują się wobec innych ludzi czy zwierząt agresywnie lub bojaźliwie. Na szczęście coraz większa grupa opiekunów poszukuje wtedy pomocy u specjalistów – lekarzy weterynarii bądź behawiorystów. Skarżą się na gwałtowne, nieprzewidywalne zachowania swoich pupili, jednak znakomita ich część nie jest agresją. W kontekście chęci zrobienia nam świadomej krzywdy, intencjonalnie – to reakcja organizmu, nieświadoma, ale jednak te zachowania w wielu etogramach są klasyfikowane jako agresywne. Zwykle bowiem przyczyny zachowań problemowych – warczenia, kłapania zębami lub kąsania – są bardziej złożone, niż się opiekunom wydaje. 
 

Pamiętaj

Pies potrzebuje przewodnika, któremu może całkowicie zaufać. Taka relacja jest właściwie niemożliwa bez zrozumienia i uszanowania psiego „języka”. 

POLECAMY


Wyraźny schemat

Oczywiście każda sytuacja jest inna i wymaga indywidualnego spojrzenia na całość zdarzeń, charakter psa, jego przeszłość oraz relację z człowiekiem. Niemniej jednak po wielu obserwacjach dostrzegam pewien schemat, który wielokrotnie się sprawdza. Otóż status psa w naszym społeczeństwie uległ bardzo dużej zmianie – obecnie pies jest traktowany na równi z członkami rodziny, a znakomita większość właścicieli dba, aby ich ulubieńcy mieli jak najlepsze warunki i czuli się komfortowo. Bardzo często jednak w tym dążeniu do stworzenia psiego raju na ziemi zapominają, że w pierwszej kolejności psy potrzebują być psami, a tym samym zaspokojenia ich potrzeb gatunkowych. Nigdy bowiem nie staną się małymi ludźmi, choć tak wielu opiekunom bardzo na tym zależy. W takich sytuacjach ludzie zapominają, że muszą przede wszystkim nauczyć się rozumieć potrzeby gatunku oraz traktować swoich podopiecznych zgodnie z nimi. Każdy pies bowiem – niezależnie od wielkości, rasy czy wieku – potrzebuje przewodnika, który ustanawia zasady w psim życiu i sprawiedliwie za ich przestrzeganie nagradza. Wyznacza także pracę do wykonania, choć obecnie psy nie pracują już tak jak kiedyś – taką pracą jednak są treningi, zabawy myślowe czy zabawy węchowe.

Ostrzeżenie czy złośliwość?

Często słyszę od opiekunów, że ich psy atakują bez ostrzeżenia lub „złośliwie” gryzą tych, którzy je kochają. Otóż psy zawsze komunikują swój stan emocjonalny, każdy atak jest więc poprzedzony odpowiednią sygnalizacją. W ostatnim czasie np. rozpowszechniło się przekonanie, że psy powinny uwielbiać przytulanie, lubić wszystkich ludzi i wszystkie psy. Owszem, istnieją osobniki, którym taki sposób bycia nie przeszkadza, jednak dla zdecydowanej większości psów podobne sytuacje nie są komfortowe i wiążą się ze stresem, z dyskomfortem czy nawet lękiem. Zwierzę próbuje wtedy na wszelkie znane im sposoby powiedzieć ludziom: „Zostawcie mnie!”. Zbyt często jednak opiekunowie nie reagują na takie sygnały, przez co dochodzi do konfliktów. Konflikt to zaburzenie w komunikacji, zachowanie agresywne, ostrzegawcze jest formą komunikatu – gdy dla odbiorcy jest nieczytelny, wówczas eskaluje.
 

Tabela 1. Zachowania agresywne u psów
Zachowania agresywne/grożące – nie zbliżaj się do psa Powody psiej „agresji” Zachowania prezentowane w stresującej sytuacji Podstawowe potrzeby psa Sygnały 
uspokajające
  • warczenie
  • obnażanie zębów
  • marszczenie nosa
  • zesztywnienie ciała
  • wpatrywanie się
  • stroszenie włosa na grzbiecie
  • sztywny chód
  • nastawione uszy i ogon
  • wyprostowana 
  • sylwetka 
zbliżające się zagrożenie; lęk; panika; negatywne emocje właściciela i osób w pobliżu; uczucie głodu i (lub) pragnienia; cierpienie fizyczne; deprywacja potrzeb; nieodpowiednie metody szkoleniowe; stosowanie metod awersyjnych; nieodpowiedni sprzęt szkoleniowy – kolczatka, dławik, zbyt ciasna obroża; nieleczone zaburzenia zachowania; niezrozumienie komunikatów wysyłanych przez psa; presja; przytulanie i noszenie psa wbrew jego woli; nachylanie się nad psem, gdy on tego nie chce; chaot...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Wydania czasopisma "Pies z Charakterem"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy