Psi nos odkrywa świat. Nosework w praktyce

Trening behawioralny

Nos to dla psa najważniejszy narząd. Dzięki niemu poznaje świat, zapamiętuje ludzi, miejsca i zdarzenia, wyczuwa emocje i zagrożenia. Czasami jednak warto ukierunkować psa w korzystaniu z tego niezwykłego organu. Świetnie się w tym sprawdza nosework.

Nosework to aktywność polegająca na wyszukiwaniu konkretnej substancji zapachowej, np. cynamonu, pomarańczy, goździka, lawendy, kawy… Wywodzi się z pracy psów służbowych (np. szukających narkotyków czy innych substancji). To zarówno sport, jak i aktywność dla każdego psa, bez względu na rasę, wiek i sprawność fizyczną. Ma wiele zalet, m.in. zaspokaja podstawowe potrzeby psa, stymuluje starsze zwierzęta, udoskonala węch czy pozytywnie wpływa na charakter czworonoga. W przeciwieństwie do wielu innych aktywności, w tej to pies jest specjalistą i przewodnikiem. 

Po co psu nosework?

Możemy uwarunkować pozytywną reakcję emocjonalną na aktywność, jaką jest nosework. Jak to zrobić? Zaczynając od miejsca bezpiecznego, budując pozytywne skojarzenia, pobudzając ośrodek nagrody i stopniowo przechodząc do nowych miejsc. W ten sposób budujemy krok po kroku reakcję na różne bodźce. Dlatego właśnie nosework jest tak wspaniały i często polecany jako element terapii behawioralnej dla psów stwarzających problemy. Praca nosem to dla psa także świetna zabawa. Od czego zacząć przygodę z noseworkiem w domu? Zaproponowane ćwiczenia pozwolą Ci na prosty nosework w domowym zaciszu. Do dzieła!

1. Karmienie na przedmiocie z zapachem
Możesz wykorzystać małą metalową puszkę, plastikowy pojemnik do przechowywania żywności czy podróżne pudełko na kosmetyki. W środku umieść wybrany zapach, np. kawałek laski cynamonu, wysuszoną skórkę pomarańczy czy kilka ziarenek kawy. Pamiętaj, żeby w pokrywce zrobić dziurki, ponieważ pies musi poczuć zapach, gdy będzie blisko przedmiotu. Co ważne, kiedy nie ćwiczysz z psem, umieść zapach w słoiku i zamknij (w ten sposób tak szybko nie wywietrzeje, a cały dom nim nie przesiąknie), a przedmiot, w którym był zapach, umieść na półce czy w szafce, specjalnie przeznaczonej do „pachnących” rzeczy. Jeśli bowiem umieścisz go wśród przedmiotów bez zapachu, mogą one z czasem nasiąknąć tą wonią, a to utrudni psu zadanie.
Trzymaj w ręce przedmiot z zapachem lub połóż go na ziemi. Klęknij przy tym lub usiądź. Twoja pozycja stojąca może być na początku dużym utrudnieniem dla psa. Podaj teraz zwierzęciu pojedynczo, jeden po drugim, kilka przysmaków (chrupki, smakołyki treningowe, kawałki parówki). Nie podawaj od razu całej garści. 
Po paru tak wydanych przysmakach „resetujesz psa”: wyrzucasz kawałek przysmaku, żeby zwierzę odeszło od Ciebie i od przedmiotu z zapachem. Gdy tylko pies wróci do przedmiotu (zainteresuje się nim, dotknie, powącha lub nawet na początku tylko spojrzy), podajesz mu kolejną porcję przysmaków. 
Gdy pies bez zawahania wraca do przedmiotu i dotyka go pyskiem lub nosem, wypowiadasz tzw. hasło potwierdzające, które jest dla psa znakiem, że dobrze wykonał swoje zadanie, np. „tak”, „yes”, „bingo”, „super” i podajesz kolejną porcję przysmaków.

Zeskanuj kod i zobacz 
filmik z te­go ćwiczenia:


2. Dwa przedmioty i więcej! 
W tym ćwiczeniu wykorzystaj dwa jednakowe przedmioty, np. plastikowe pudełka, puszki itd. (pamiętaj, aby w pokrywkach były otwory). W jednym umieść zapach. 
Ułóż przedmioty na podłodze przed sobą, klęknij przy nich lub usiądź. Pozycję stojącą wprowadź wtedy, kiedy już pies śmiało podchodzi do przedmiotów i wie, że chodzi o jakąś interakcję z nimi, a nie innymi elementami otoczenia.
Jak tylko pies podejdzie sprawdzić przedmiot z zapachem, wypowiedz hasło potwierdzające i nagródź psa, od razu podając jedzenie nad przedmiotem lub obok niego. Dlaczego tak? Ponieważ początkowo im więcej pies zje „z zapachu”, tym łatwiej zbudujesz u niego skojarzenie „zapach = jedzenie”.
Jeśli pies podejdzie do przedmiotu bez zapachu, nie robisz nic. Pozwalasz mu samodzielnie odgadnąć, co zrobić, żeby otrzymać nagrodę (pachnący przedmiot = nagroda). Jeśli jednak przy przedmiocie bez zapachu pies będzie uderzał łapą, trącał nosem lub próbował gryźć, podnieś ten przedmiot do góry i daj psu nagrodę, gdy tylko podejdzie do przedmiotu z zapachem.
Pamiętaj, aby zmieniać ułożenie przedmiotów! Dzięki temu pies nie będzie działał „na pamięć”. Stopniowo dodawaj kolejne przedmioty bez zapachu. Między kolejnymi powtórkami „resetuj” psa, wyrzucając przysmak. Nie używaj żadnego hasła na szukanie zapachu.

Zeskanuj kod i zobacz filmik
z wykonanego ćwiczenia:


3. But, pudełko i inne schowki 
Użyj tylko jednego schowka: buta, pudełka, wiadra, koszyka, garnka, torebki na prezenty. Włóż do środka przedmiot z zapachem i kładź schowek w...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Wydania czasopisma "Pies z Charakterem"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej
  • Zniżki na konferencje i szkolenia
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy